ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 147
॥ శ్రీః ॥
7.147. అధ్యాయః 147
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
అల్పశేషే దివసే తిరోహితే చ జయద్రథే కృష్ణేనాంధకారసర్జనేన సూర్యబింబపిధానం॥ 1 ॥
అదృశ్యమానే భానౌ జయద్రథే చ నిఃశంకమాత్మానమావిష్కుర్వతి అర్జునేన కృష్ణచోదనయా తచ్ఛిరశ్ఛేదః॥ 2 ॥
కృష్ణేనార్జునంప్రతి జయద్రథశిరః బూతలే న నిపాతనీయమిత్యుక్తే తేన తంప్రతి తత్కారణకథనప్రార్థనా॥ 3 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text
సంజయ ఉవాచ। 7-147-0x(4652)(51376)
శ్రుత్వా నినాదం ధనుషశ్చ తస్య
విస్పషృముత్కష్టమివాంతకస్య।
శక్రాశనిస్ఫోటసమం సుఘోరం
వికృష్యమాణస్య ధనంజయేన॥ 7-147-1(51377)
త్రాసోద్విగ్నం తథోద్ధాంతం త్వదీయం తద్బలం నృప।
యుగాంతవాతసంక్షుబ్ధం చలద్వీచితరంగితం।
ప్రలీనమీనమకరం సాగరాంభ ఇవాభవత్॥ 7-147-2(51378)
`మధ్యందినగతం సూర్యమాపతంతమివాంబరే।
న శేకుః సర్వభూతాని పాండవం ప్రతివీక్షితుం'॥ 7-147-3(51379)
స రణే వ్యచరత్పార్థః ప్రేక్ష్యమాణో ధనంజయః।
యుగపద్దిక్షు సర్వాసు సర్వాణ్యస్త్రాణి దర్శయన్॥ 7-147-4(51380)
ఆదదానం మహారాజ సందధానం చ పాండవం।
ఉత్కర్షంతం సృజంతం చ న స్మ పశ్యామ లాఘవాత్॥ 7-147-5(51381)
[తతః క్రుద్ధో మహాబాహురైంద్రమస్త్రం దురాసదం।
ప్రాదుశ్చక్రే మహారాజ త్రాసయన్సర్వభారతాన్॥ 7-147-6(51382)
తతః శరాః ప్రాదురాసందివ్యాస్త్రప్రతిమంత్రితాః।
ప్రదీపాశ్చ శిఖిముఖాః శతశోఽథ సహస్రశః॥ 7-147-7(51383)
ఆకర్ణపూర్ణనిర్ముక్తైరగ్న్యర్కాంశునిభైః శరైః।
నభోఽభవత్తద్దుష్ప్రేక్ష్యముల్కాభిరివ సంవృతం॥ 7-147-8(51384)
తతః శస్త్రాంధకారం తత్కౌరవైః సముదీరితం।
అశక్యం మనసాఽప్యన్యైః పాండవః సంభ్రమన్నివ॥ 7-147-9(51385)
నాశయామాస విక్రంయ శరైర్దివ్యాస్త్రమంత్రితైః।
నైశం తమోంశుభిః క్షిప్రం దినాదావివ భాస్కరః॥ 7-147-10(51386)
తతస్తు తావకం సైన్యం దీప్తైః శరగభస్తిభిః।
ఆక్షిపత్పల్వలాంబూని నిదాఘార్క ఇవ ప్రభుః॥ 7-147-11(51387)
తతో దివ్యాస్త్రవిదుషా ప్రహితాః సాయకాంశవః।
సమాప్లవంద్విషత్సైన్యం లోకం భాగోరివాంశవః॥ 7-147-12(51388)
అథాపరే సముత్సృష్టా విశిఖాస్తిగ్మతేజసః।
హృదయాన్యాశు వీరాణాం వివిశుః ప్రియబంధువత్॥ 7-147-13(51389)
య ఏనమీయుః సమరే త్వద్యోధాః శూరమానినః।
శలభా ఇవ తే దీప్తమగ్నిం ప్రాప్య యయుః క్షయం॥ 7-147-14(51390)
ఏవం స మృద్రఞ్శత్రూణాం జీవితాని యశాంసి చ।
పార్థశ్చచార సంగ్రామే మృత్యుర్విగ్రహవానివ॥ 7-147-15(51391)
స కిరీటాని వస్త్రాణి సాంగదాన్విపులాన్భుజాన్।
సకుండలయుగాన్కర్ణాన్కేషాంచిదహరచ్ఛరైః॥ 7-147-16(51392)
సతోమరాన్గజస్థానాం సప్రాసాన్హయసాదినాం।
సచర్మణః పదాతీనాం రథినాం చ సధన్వనః।
సప్రతోదాన్నియంతౄణాం బాహూంశ్చిచ్ఛేద పాండవః॥ 7-147-17(51393)
ప్రదీప్తోగ్రశరార్జిష్మాన్బభౌ తత్ర ధనంజయః।
సవిస్ఫులింగాగ్రశిఖో జ్వలన్నివ హుతాశనః॥ 7-147-18(51394)
తం దేవరాజప్రతిమం సర్వశస్త్రభృతాం వరం।
యుగపద్దిక్షు సర్వాసు రథస్థం పురుషర్షభం॥ 7-147-19(51395)
నిక్షిపంతం మహాస్త్రాణి ప్రేక్షణీయం ధనంజయం।
నృత్యంతం రథమార్గేషు ధనుర్జ్యాతలనాదినం॥ 7-147-20(51396)
నిరీక్షితుం న శేకుస్తే యత్నవంతోఽపి పార్థివాః।
మధ్యందినగతం సూర్యం ప్రతపంతమివాంబరే॥ 7-147-21(51397)
దీప్తోగ్రసంభృతశరః కిరీటీ విరరాజ హ।
వర్షాస్వివోదీర్ణజలః సేంద్రధన్వాంబుదో మహాన్॥ 7-147-22(51398)
మహాస్త్రసంప్లువే తస్మింజిష్ణునా సంప్రవర్తితే।
సుదుస్తరే మహాఘోరే మమజ్జుర్యోధపుంగవాః॥ 7-147-23(51399)
ఉత్కృత్తవదనైర్దేహైః శరీరైః కృత్తబాహుభిః।
భుజైశ్చ పాణినిర్ముక్తైః పాణిభిర్వ్యంగులీకృతైః॥ 7-147-24(51400)
కృత్తాగ్రహస్తైః కరిభిః కృత్తదంతైర్మదోత్కటైః।
హయైశ్చ విధురగ్రీవై రథైశ్చ శకలీకృతైః॥ 7-147-25(51401)
నికృత్తాంత్రైః కృత్తపాదైస్తథాఽన్యైః కృత్తసంధిభిః।
నిశ్చేష్టైర్విస్ఫురద్భిశ్చ శతశోఽథ సహస్రశః॥ 7-147-26(51402)
మృత్యోరాఘాతలలితం తత్పార్థాయోధనం మహత్।
అపశ్యామ మహీపాల భీరూణాం భయవర్ధనం॥ 7-147-27(51403)
ఆక్రీడమివ రుద్రస్య పురాభ్యర్దయతః పశూన్।
గజానాం క్షురనిర్ముక్తైః కరైః సభుజగేవ భూః॥ 7-147-28(51404)
క్వజిద్బభౌ స్రగ్విణీవ వక్త్రపద్మైః సమాచితా।
విచిత్రోష్ణీషముకుటైః కేయూరాంగదకుండలైః॥ 7-147-29(51405)
స్వర్ణచిత్రతనుత్రైశ్చ భాండైశ్చ గజవాజినాం।
కిరీటశతసంగీర్ణా తత్ర తత్ర సమాచితా।
విరాజ భృశం చిత్రా మహీ నవవధూరివ॥ 7-147-30(51406)
మజ్జామేదఃకర్దమినీం శోణితౌఘతరంగిణీం।
మర్మాస్థిభిరగాధాం చ కేశశైవలశాద్వలాం॥ 7-147-31(51407)
శిరోబాహూపలతటాం రుగ్ణక్రోడాస్థిసంకటాం।
చిత్రధ్వజపతాకాఢ్యాం ఛత్రాచాపోర్మిమాలినీం॥ 7-147-32(51408)
విగతాసుమహాకాయాం గజదేహాభిసంకులాం।
రథోడుపశతాకీర్ణాం హయసంఘాతరోధసం॥ 7-147-33(51409)
రథచక్రయుగేషాక్షకూబరైరతిదుర్గమాం।
ప్రాసాసిశక్తిపరశువిశిఖాహిదురాసదాం॥ 7-147-34(51410)
బలకంకుమహానక్రాం గోమాయుమకరోత్కటాం।
గృఘ్రోదగ్రమహాగ్రాహాం శివావిరుతభైరవాం॥ 7-147-35(51411)
నృత్యత్ప్రేతపిశాచాద్యైర్భూతాకీర్ణాం సహస్రశః।
గతాసుయోధనిశ్చేష్టశరీరశతవాహినీం॥ 7-147-36(51412)
మహాప్రతిభయాం రౌద్రాం ఘోరాం వైతరణీమివ।
నదీం ప్రవర్తయామాస భీరూణాం భయవర్ధినీం॥ 7-147-37(51413)
తం దృష్ట్వా తస్య విక్రాంతమంతకస్యేవ రూపిణః।
అభూతపూర్వం కురుషు భయమాగాద్రణాజిరే॥ 7-147-38(51414)
తత ఆదాయ వీరాణామస్త్రైరస్త్రాణి పాండవః।
ఆత్మానం రౌద్రమాచష్ట రౌద్రకర్మణ్యధిష్ఠితః॥ 7-147-39(51415)
తతో రథవరాన్రాజన్నత్యతిక్రామదర్జునః॥] 7-147-40(51416)
మధ్యందినగతం సూర్యం ప్రతపంతమివాంబరే।
న శేకుః సర్వభూతాని పాండవం ప్రతివీక్షితుం॥ 7-147-41(51417)
ప్రసృతాంస్తస్య గాండీవాచ్ఛరవ్రాతాన్మహాత్మనః।
సంగ్రామే సంప్రపశ్యామో హంసపంక్తిరివాంబరే॥ 7-147-42(51418)
వినివార్య స వీరాణామస్త్రైరస్త్రాణి సర్వతః।
దర్శయన్రౌద్రమాత్మానముగ్రే కర్మణి ధిష్ఠితః॥ 7-147-43(51419)
స తాన్రథవరాన్రాజన్నత్యాక్రామత్తదాఽర్జునః।
మోహయన్నివ నారాచైర్జయద్రథవధేప్సయా॥ 7-147-44(51420)
విసృజందిక్షు సర్వాసు శరానచ్యుతసారథిః।
సరథో వ్యచరత్తూర్ణం ప్రేక్షణీయో ధనంజయః॥ 7-147-45(51421)
భ్రమంత ఇవ శూరస్య శరవ్రాతాః మహాత్మనః।
అదృశ్యంతాంతరిక్షస్థాః శతశోఽథ సహస్రశః॥ 7-147-46(51422)
ఆదదానం మహేష్వాసం సందధానం చ సాయకం।
విసృజంతం చ కౌంతేయం నానుపశ్యామ వై తదా॥ 7-147-47(51423)
తథా సర్వా దిశో రాజన్సర్వాంశ్చ రథినో రణే।
ఆకులీకృత్య కౌంతేయో జయద్రథముపాద్రవత్।
వివ్యాధ చ చతుఃషష్ట్యా శరాణాం నతపర్వణాం॥ 7-147-48(51424)
[సైంధవాభిముఖం యాంతం యోధాః సంప్రేక్ష్య పాండవం।
న్యవర్తంత రణాద్వీరా నిరాశాస్తస్య జీవితే॥ 7-147-49(51425)
యో యోఽభ్యధావదాక్రందే తావకః పాండవం రణే।
తస్యతస్యాంతగా బాణాః శరీరే న్యపతన్ప్రభో॥ 7-147-50(51426)
కబంధసంకులం చక్రే తవ సైన్యం మహారథః।
అర్జునో జయతాం శ్రేష్ఠః శరైరగ్న్యంశుసన్నిభైః॥ 7-147-51(51427)
ఏవం తత్తవ రాజేంద్ర చతురంగబలం తదా।
వ్యాకులీకృత్య కౌంతేయో జయద్రథముపాద్రవత్॥ 7-147-52(51428)
ద్రౌణిం పంచాశతాఽవిధ్యద్వృషసేనం త్రిభిః శరైః।
కృపాయమాణః కౌంతేయః కృపం నవభిరార్దయత్॥ 7-147-53(51429)
శల్యం షోడశభిర్బాణైః కర్ణం ద్వాత్రింశతా శరైః।
సైంధవం తు చతుఃషష్ట్యా విద్వ్వా సింహ ఇవానదత్॥] 7-147-54(51430)
సైంధవస్తు తథా విద్ధః శరైర్గాండీవధన్వనా।
న చక్షమే సుసంక్రుద్ధస్తోత్రార్దిత ఇవ ద్విపః॥ 7-147-55(51431)
స వరాహధ్వజస్తూర్ణం గార్ధ్రపత్రానజిహ్మగాన్।
క్రుద్ధాశీవిషసంకాశాన్కర్మారపరిమార్జితాన్॥ 7-147-56(51432)
ఆకర్ణపూర్ణాంశ్చిక్షేప ఫల్గునస్య రథం ప్రతి।
త్రిభిస్తు విద్వా గోవిందం నారాచైః షడ్భిరర్జునం॥ 7-147-57(51433)
అష్టభిర్వాజినోఽవిధ్యద్ధ్వజం చైకేన పత్రిణా।
`భూయశ్చైవార్జునం సంఖ్యే శరవర్షైరవాకిరత్'॥ 7-147-58(51434)
స విక్షిప్యార్జునస్తూర్ణం సైంధవప్రహితాఞ్శరాన్।
యుగపత్తస్య చిచ్ఛేద శరాభ్యాం సైంధవస్య హ।
సారథేశ్చ శిరః కాయాద్వ్వజం చ సమలంకృతం॥ 7-147-59(51435)
స చ్ఛిన్నయష్టిః సుమహాంధనంజయశరాహతః।
వరాహః సింధురాజస్య పపాతేందుసమప్రభః॥ 7-147-60(51436)
ఆదిత్యం ప్రేక్షమాణస్తు బీభత్సుః సృక్విణీ లిహన్।
అపశ్యన్నాంతరం తస్య రక్షిభిః సంవృతస్య వై॥ 7-147-61(51437)
అభవక్త్రోధరక్తాక్షో వ్యాత్తానన ఇవాంతకః।
అథాబ్రవీద్వాసుదేవః కుంతీపుత్రం ధనంజయం॥ 7-147-62(51438)
నైవ శక్యస్త్వయా హంతుం నిర్వ్యాజం భరతర్షభ।
స్రక్ష్యాంయహముపాయం తమాదిత్యస్యాపవారణే।
తతోఽస్తం గతమాదిత్యం మంస్యతే సింధురాడిహ॥ 7-147-63(51439)
తతోఽస్య విస్మయః పార్థ హర్షశ్చైవ భవిష్యతి।
ఆత్మజీవితలాభాచ్చ ప్రతిజ్ఞాయాశ్చ నాశనాత్॥ 7-147-64(51440)
అస్తంగతమివాదిత్యం దృష్ట్వా మోహేన బాలిశః।
న హి శక్ష్యత్యథాఽఽత్మానం రక్షితుం హర్షసంభవాత్॥ 7-147-65(51441)
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ప్రహర్తవ్యం ధనంజయ।
జయద్రథస్య క్షుద్రస్య సవిదుర్దర్శనార్థినః॥ 7-147-66(51442)
సంజయ ఉవాచ। 7-147-67x(4653)
ఏవముక్త్వా తతః పార్థం క్షిప్రమేవాహరత్ప్రభాం।
జనార్దనేన సృష్టం వై తమ ఆదిత్యనాశనం॥ 7-147-67(51443)
పార్థస్య బలమజ్ఞానాత్తమో దృష్ట్వా సుదుఃఖితం।
అభవంస్తావకా యోధా హర్షసంకులచేతసః॥ 7-147-68(51444)
తే ప్రహృష్టా రణే రాజన్నపశ్యన్సైనికా రవిం।
ఉన్నాంయ వక్త్రాణి తదా స చ రాజా జయద్రథః॥ 7-147-69(51445)
వీక్షమాణే తతస్తస్మిన్సింధురాజే దివాకరం।
ఉన్నమయ్య శిరోగ్రీవాం వీక్షతే సూర్యమండలం।
తస్య శీఘ్రం పృషత్కేన కాయాచ్ఛీర్షమపాహర॥ 7-147-70(51446)
కేశవేనైవముక్తః సన్నమర్షాద్రక్తలోచనః।
ఉద్బబర్హ శరం తీక్ష్ణమమరైరపి దుఃసహం॥ 7-147-71(51447)
ఏవం తూణీశయం ఘోరమింద్రాశనిసమప్రభం।
వర్మభేదినమత్యర్థం గంధమాల్యార్చితం సదా।
విససర్జ తతస్తూర్ణం సైంధవస్య రథం ప్రతి॥ 7-147-72(51448)
స తు గాండీవనిర్ముక్తః శరః శ్యేన ఇవాశునః।
శకుంతమివ వృక్షాగ్రాత్సైంధవస్యాహరచ్ఛిరః॥ 7-147-73(51449)
ప్రపతిష్యతి శీర్షే తు కృష్ణోఽర్జునమథాబ్రవీత్।
పార్థ పార్థ శిరో హ్యేతద్యథా నేయాన్మహీతలం।
తథా కురు కురుశ్రేష్ఠ వక్ష్యే తస్యాపి కారణం॥ 7-147-74(51450)
శ్రుత్వా తు వచనం తస్య త్వరమాణోఽస్త్రమాయయా।
తథాఽహరచ్ఛిరస్తస్య శరైరూర్ధ్వం ధనంజయః।
దుర్హృదామపహర్షాయ సుహృదాం హర్షణాయ చ॥ 7-147-75(51451)
తిర్యగూర్ధ్వమధశ్చైవ పునరూర్ధ్వమథాపి చ।
దీర్ఘకాలమవాక్వైవ సంప్రక్రీడన్నివార్జునః॥ 7-147-76(51452)
తత్సైన్యం సర్వతోపశ్యన్మహదాశ్చర్యమద్భుతం।
ప్రాపయత్స శిరో యస్మాద్యోధయన్నేవ పార్థివాన్॥ 7-147-77(51453)
శరైః కందుకవత్కృత్వా తస్యాలోకాయ పాండవః।
స్యమంతపంచకాద్బాహ్యే శిరస్తదహరచ్ఛరైః॥ 7-147-78(51454)
జయద్రథస్యార్జునబాణనాలం
ముఖారవిందం రుధిరాంబుసిక్తం।
దృష్టం నరైశ్చోపరివర్తమానం
విద్యాధరోత్సృష్టమివైకపద్మం॥ 7-147-79(51455)
స దేవశత్రూనివ దేవరాజః
కిరీటమాలీ వ్యధమత్సపత్నాన్।
యథా తమాంస్యభ్యుదితస్తమోఘ్నః
పూర్ణాం ప్రతిజ్ఞాం స సమాప్య వీరః॥ 7-147-80(51456)
అథాబ్రవీత్కేశవం పాండవేయః
కియంతమధ్యవానమిదం హరామి।
కిమర్థమేతన్న నిపాత్యముర్వ్యాం
క్వ చ ప్రయాతవ్యమిదం చ శంస।
శక్నోంయహం యత్ర భవాన్బ్రవీతి 7-147-81(51457)
7-147-81f"
తం భూమిదేశం చ శిరో వినేతుం॥ ॥
ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే సప్తచత్వారింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 147 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes
5-147-6 కుణ్·డలితః పాఠో ఝ. పుస్తక ఏవాస్తి॥
5-147-49 కుండలితః పాఠః ఝ.పుస్తక ఏవ విద్యతే॥
5-147-67 ఉక్తా సృష్టం తమః కర్తృ ప్రభామహరదిత్యన్వయః॥
5-147-68 బలం సైన్యం కర్తృ॥
5-147-147 సప్తచత్వారింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥
5-147-* అథాబ్రవీదిత్యాదీనాం వీక్షతే సూర్యమండలం ఇత్యంతానాం శ్లోకానాం స్థానే అధోలిఖితాః శ్లోకాః ఙ.పుస్తకే వర్తంతే।
అనస్తమిత ఆదిత్యే అతాన్నిర్జిత్య సైంధవః। న శక్యోహంతుమిత్యేవం మన్యమానో జనార్దనః॥ 1 ॥
సస్మార చక్రం దైత్యారిర్హరిశ్చక్రం సుదర్శనం। తదాదిదేశ భగవాన్స్మృతమాత్రముపస్థితం॥ 2 ॥
అస్తం గతమివాదిత్యం తమసా చ్ఛాదయేతి చ। తత్తథోక్తం భగవతా తమో భూత్వా విశాంపతే॥ 3 ॥
అంధం తమ ఇవాజ్ఞానామాదిత్యస్యాహరత్ప్రభాం।
ఉన్నమయ్య శిరోగ్రీవామపశ్యత్సైంధవో రవిం॥ 4 ॥
అథార్జునం హృషీకేశః శోకపూర్ణమథాధ్రవీత్।
పశ్య కౌంతేయ సింధూనామధిపం పాపకారిణం॥ 5 ॥
ఏష తిష్ఠతి మధ్యే వై స్యందనస్య ధనంజయ।
 శ్లోకాలు.jpg "మహాభారతం 1,00,000 (ఒక లక్ష) శ్లోకాలు")
